Hoe ontstaat stress?

Stress. Iedereen heeft ermee te maken, alleen heeft de ene persoon er meer hinder van dan een andere. De ene keer is de stress ook groter dan op andere momenten. Dat is voor iedereen verschillend en hangt van een aantal factoren af. De gebeurtenis zelf, het karakter en persoonlijkheid van betrokkene en de manier waarop de betrokken persoon met de omstandigheden omgaat.

Deze drie factoren bepalen of iemand succesvol stressvolle situaties kan hanteren. Gelukkig hebben we hier zelf invloed op en zijn er vele manieren voor. Kunst is alleen uit te vinden welke manier voor jou het beste werkt.
Stress ontstaat meestal omdat iemand in een situatie is beland waarin diegene geen mogelijkheden ziet hoe hij of zij daarmee om kan gaan. Het maakt niet uit of dit nu echte situaties zijn, ingebeelde scenario's of angst en onzekerheid over wat er zou kunnen gebeuren. Diegene krijgt dan het gevoel dat hij of zij geen grip meer op de gang van zaken heeft, dat de grond onder zijn voeten verdwenen is en hij geen houvast meer heeft.

Het lichaam komt dan in actie door stresshormonen aan te maken. Adrenaline en cortisol zijn de meest bekende. Zenuwen gieren door het lichaam. De bloeddruk gaat omhoog, de hartslag stijgt, spieren trekken samen en de ademhaling versnelt. Het lichaam bereid zich voor om te vechten of te vluchten. Het is een verdedigingsmechanisme. Dit proces speelt zich in fracties van seconden af en is volkomen normaal. Lichaam en geest verkeren in feite in een alarmsituatie. Als de situatie voorbij is, keren lichaam en geest ook weer terug naar de ruststand en hebben zij tijd om te herstellen. Als een stressvolle situatie relatief kort duurt, is er niets aan de hand. Het maakt onderdeel uit van ons leven.

Stress kan ontstaan door factoren van buitenaf. Kenmerk van deze factoren is, dat we daar weinig tot geen invloed op hebben. Bijvoorbeeld een ongeluk, het plotseling verliezen van een dierbare of een baan kwijtraken. De cultuur in onze maatschappij speelt daarin ook een rol. Alles moet tegenwoordig snel, liefst alles tegelijkertijd en bij voorkeur nu meteen. Het is voor sommige mensen een manier van leven geworden waar zij moeilijk afstand van kunnen nemen.

Stress kan ook van binnenuit ontstaan. Daar hebben we wel invloed op. Perfectionisme is daar een voorbeeld van. Hij of zij legt zichzelf bijvoorbeeld een veel te grote druk op, waar diegene waarschijnlijk nooit aan kan voldoen. Goed is voor deze persoon vaak niet goed genoeg. Geen 'nee' kunnen zeggen en altijd voor anderen klaar staan is een ander voorbeeld van een interne trigger. Vaak gaan interne triggers over overtuigingen die iemand heeft. Deze kunnen behoorlijk in de weg zitten en iemand danig in zijn functioneren beperken. Denk aan een negatief zelfbeeld 'dat kan ik toch niet' of 'dat is toch niet voor mij weggelegd'.

En natuurlijk kan stress ook ontstaan door een combinatie van interne en externe factoren.

Hoe ontstaat stress bij jou?